BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.

Gazeteciler için basın kartı, meslek hayatının resmî imzası niteliğindedir. Kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen bu belge , doğru bilgiyle başvurulduğunda sorunsuz biçimde edinilebilir .

Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , kuruluşların taşıması gereken nitelikleri, başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın iade edilmesi gereken durumları resmî mevzuata dayanarak açıklıyoruz. Amaç , okumayı tamamladığınızda başvurunuzu hatasız olarak hazırlayabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin mesleki kimliğini belgeler .

Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla talep edebileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Yani başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem gazeteci hem yayın organı incelenir .

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın geleneksel rengine atıfla ortaya çıkmış yerleşik bir adlandırmadır . Mevzuatta toplam beş tür sayılır ve günlük kullanımda "sarı kart" denildiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı düşünülür.

Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?

Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .

Yönetmelikte 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Bu değişikliklerle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .

  • Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
  • Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
  • Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
  • İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
  • Meslek etiği: 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esasları

Altını çizmek gereken bir nokta: Yönetmelik ileride yeniden güncellenebileceğinden , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz yerinde olur .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş farklı kart türü tanımlanmıştır. Her türün hitap ettiği kitle ve başvuru koşulları ayrı ayrı belirlenmiştir. Hangi türe başvuracağınızı bilmek, zaman kaybını önler.

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen karttır. En çok başvurulan kart türü budur; kart talep edenin genel şartların eksiksiz tamamını karşılaması gerekir. TRT üzerinden yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .

2. Süreli Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Yabancı gazetecinin ; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .

3. Geçici Basın Kartı

Türkiye'ye belirli bir haber, zirve ya da etkinlik için geçici olarak gelen yabancı gazetecilere yönelik karttır. Kart, görev süresi göz önünde tutularak üç ayı geçmemek üzere verilir ve istenirse tek seferlik olarak uzatma yapılabilir.

4. Serbest Basın Kartı

İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması şarttır . Kartın süresi , daha önce kart taşınan yıla göre farklılaşır:

  • 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
  • Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
  • On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay

Yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı sayılır . Sürekli kart başvurularında 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı aranmaz ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilemez.

Basın Kartı Şartları Nelerdir?

Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler esas alınır . Listedeki maddelerden herhangi biri karşılanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:

  1. 18 yaşını doldurmuş olmak.
  2. Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
  3. Hakkında kısıtlılık ya da kamu hizmetlerinden yasaklanma kararı olmamak.
  4. Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
  5. Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
  6. Terör suçları ve terörün finansmanı kapsamındaki suçlardan mahkûm olmamak.
  7. Basın Kanunu'nun 25/2. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
  8. 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
  9. Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak.

Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, çalışanın 5953 yerine 4857 sayılı Kanun'a tabi gösterilmesidir. Süreç başlamadan önce sözleşmenizi bir kez daha gözden geçirin .

Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?

Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Söz gelimi bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu kartı alamaz .

Kurum Şartları: Gazete, Ajans, RTV ve İnternet Haber Siteleri

Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın işvereni olan medya kuruluşunun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri karşılaması gerekir. Ayrıca kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek pozisyonlar ve kota tek tek sayılmıştır.

Basılı Gazete ve Dergiler

Basılı yayınların ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur. Kart kotası, yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre değişir; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .

Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum

Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması gerekir . Geniş abone ağına ve en az on deneyimli gazeteciye sahip büyük ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.

Radyo ve Televizyonlar

Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması şarttır . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı bulunmaz ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilebilir . Haber birimi dışında görev yapanlara, unvanları uygun görünse de kart verilmez .

Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri

Dijital haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel haber ve yorumlar barındırması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :

  • Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
  • Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
  • 10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz

Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında klasik yazı işleri kadrosunun yanı sıra video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de sayılmıştır.

Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç

Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve genel hatlarıyla şu adımlardan oluşur :

  1. Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
  2. Ön hazırlık yapın: Fotoğraf, altı aylık mesleki çalışma belgesi ve fikir işçisi sözleşmenizi dijital olarak hazırlayın.
  3. Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
  4. Kurum onayını alın: Beyanname çıktısı, medya kuruluşunun sahibi veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisi tarafından onaylanır; sisteme kayıtlı kuruluşlarda onay elektronik yapılır.
  5. Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
  6. Komisyon kararı: Engel bulunmayan dosyalar Basın Kartı Komisyonuna gönderilir ve başvurunun kabulüne ya da reddine burada karar verilir.
  7. Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Komisyona gitmeden reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru yapılabilir .

Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa ileterek başvurularını yapar . Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu doldurur ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .

Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?

Başvuruları karara bağlayan kurul, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 üyeden teşekkül eder. Görev süresi iki yıldır.

  • Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
  • En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
  • Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
  • Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
  • Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.

İnceleme sırasında adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak çalıştığı kuruluşun özelliklerini de inceler. Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da hesaba katılır . Bu nedenle okuru az bir sitede çalışmak, diğer koşullar sağlansa da sonucu olumsuz etkileyebilir .

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın sağladığı başlıca avantaj, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Buna ek olarak mevzuatta doğrudan yer alan bazı kolaylıklar mevcuttur:

  • Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
  • Hizmet damgalı pasaport: Yönerge kapsamında yurt dışı görevlendirmesi olan kart sahipleri ve sürekli kart sahipleri bu pasaporttan yararlanabilir.
  • Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
  • Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden ileri gelir. Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; son durumu ilgili kurumdan doğrulamanız en sağlıklısıdır.

Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu

Yönetmeliğin 47. maddesine göre basılan kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Süresi biten kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece Komisyona gitmeden Başkanlıkça yeniden düzenlenir. Sürekli türdeki kart ise ömür boyu verilir ; yalnızca fiziki kartın tazelenmesi gündeme gelebilir .

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kayıp hâlinde başvuruya kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir yılda azami iki kez yapılabilir .

Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini düzenler. Geçerli ücret Başkanlıkça duyurulduğu için , resmî duyuruları takip etmeniz en doğrusudur .

İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri

Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , bu durum bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa geri verilir . Elinizdeki eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.

Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:

  • Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
  • Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
  • Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
  • Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi

Etik ihlal sebebiyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir KEYDAL yıl dolmadan yeniden kart düzenlenmez . İhlalin ağırlığına göre Komisyon iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Ayrıca dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; böyle kişilere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart verilemez.

Herkes Gazeteci Değil: Özel Statüler ve Farklı Kurallar

Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu başvuru sahiplerinde farklı belge ve şartlar öngörülmüştür .

Enformasyon Görevlileri

Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , bu sıfatla başvuru hakkına sahiptir. Beyannamenin üst yönetici tarafından imzalanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının eklenmesi zorunludur . Komisyon bu başvurularda görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına dikkat eder ; sadece unvan yeterli sayılmaz .

Yayın Sahipleri ve Tüzel Kişi Temsilcileri

Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları başvuru yapabilir. Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi temel koşullar aynen uygulanır .

Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart düzenlenmez .

Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri

İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını periyodik olarak inceler. Yayın kuruluşları, istenmesi hâlinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi sunmalıdır. İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Sisteme girmeden önce aşağıdaki listeyi tek tek işaretlemeniz , gereksiz ret ve gecikmeleri ciddi biçimde engeller:

  • Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
  • Sabıka kaydımda yönetmelikte sayılan suçlardan bir hüküm yok.
  • Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
  • Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
  • Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
  • Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
  • Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.

Listedeki maddelerden biri bile eksikse , önce eksikliği tamamlayıp sonra başvurmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Çünkü reddedilen bir dosya tekrar başvurmaya engel olmasa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.

Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , aslında önlenebilir ihmallerden doğar . En sık karşılaşılan sorunlar ve çözüm yolları aşağıdadır:

  • Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
  • Eksik iş örneği → Son altı aya ait, size ait olduğu net anlaşılan çalışmaları ekleyin.
  • Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
  • Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
  • Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
  • Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.

Somut bir senaryo düşünelim: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , işinden ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir yayında çalışmaya başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için ara vermeden çalışma koşulu bozuluyor . İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .

Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi

5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Yine de her internet sitesi otomatik olarak uygun sayılmaz. Ekibinizin karta başvurabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

  1. Beyanname süreci: Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesini Başkanlıkla paylaşın.
  2. Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
  3. Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
  4. Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
  5. Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
  6. Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.

Bir internet haber sitesi için bu kriterlerin çoğu , kullandığınız haber yazılımıyla doğrudan ilişkilidir . Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , site sahipleri için günlük işin bir parçası olmalıdır .

Basın Kartı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?

Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini öngörür; bu nedenle lise mezunları da karta başvurabilir . Bununla birlikte Komisyon mesleki geçmişinizi değerlendirir ; güçlü bir çalışma dosyası en az eğitim kadar önemlidir .

Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Kesin bir süre öngörülmemiştir. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için süreç Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak farklılaşır .

Freelance gazetecilere kart verilir mi?

Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve temsilcilikçe doğrulanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar bakımından bu yol açık değildir .

Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?

Kişisel kanal veya hesap sahipleri, yalnızca bu faaliyetle kart alamaz . Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri karta başvurabilir .

Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?

Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini öngörür . Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça duyurulur ; bu yüzden geçerli tutarı Başkanlığın resmî kanallarından öğrenebilirsiniz .

Basın kartı iptal edilirse ne olur?

Gerekçe ortadan kalkınca tekrar başvurmak mümkündür . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri yapılmadıkça kart verilemez.

Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?

Evet. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. İki durumda da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu aranır ; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .

Basın kartı; doğru türün seçilmesi, kişisel ve kurumsal şartların birlikte sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla alınabilen resmî bir gazeteci kimliğidir. Başvurudan önce fikir işçisi sözleşmenizi , yayın organınızın niteliklerini ve mesleki çalışma örneklerinizi kontrol etmeniz , olumsuz sonuç ihtimalini önemli ölçüde engeller.

Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Başvuru ve resmî işlemlerde daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; buradaki içerik bilgilendirme amaçlıdır ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page